Filtruj produkty
BlogŻywienie dzieci

Najważniejsze informacje o oznaczeniach i etykietach produktów spożywczych

Czym są etykiety produktów spożywczych?

Etykiety produktów spożywczych zawierają najważniejsze informacje o żywności, m.in. jej składzie, wartości odżywczej, alergenach oraz terminie przydatności do spożycia. Dzięki nim konsumenci mogą świadomie wybierać produkty.

Jak prawidłowo interpretować skład produktów spożywczych?

Składniki są wymieniane od tych, których producent użył najwięcej podczas produkcji, do tych, których użył najmniej. Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na pierwsze pozycje w wykazie składników oraz obecność alergenów.

Jakie informacje muszą znaleźć się na etykiecie produktu spożywczego?

Obowiązkowe informacje obejmują m.in. nazwę produktu, wykaz składników, ilość netto, termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości, warunki przechowywania, dane producenta oraz tabelę wartości odżywczej.

Co oznaczają informacje znajdujące się na etykiecie?

Oznaczenia na etykietach pomagają ocenić jakość produktu, porównać go z innymi artykułami spożywczymi i dokonać świadomego wyboru podczas zakupów.

Czym są etykiety produktów spożywczych?

Etykiety produktów spożywczych stanowią podstawowe źródło informacji o żywności. Dzięki nim konsument może sprawdzić, co kupuje, z czego produkt został wykonany i jakie ma właściwości.

Zasady znakowania żywności obowiązują we wszystkich państwach Unii Europejskiej i wynikają przede wszystkim z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, którego celem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia konsumentów oraz umożliwienie podejmowania świadomych decyzji zakupowych.

Informacje umieszczone na opakowaniu muszą być:

  • czytelne,
  • łatwe do zrozumienia,
  • prawdziwe,
  • niewprowadzające konsumenta w błąd.

Producent nie może przypisywać produktowi właściwości, których nie posiada, ani sugerować wyjątkowych cech, jeśli są one typowe dla wszystkich produktów tego rodzaju.

Skład produktów spożywczych – jak go prawidłowo interpretować?

Skład produktów spożywczych to jeden z najważniejszych elementów etykiety. Obowiązuje zasada, że wszystkie składniki są wymieniane w kolejności od największej do najmniejszej zawartości w produkcie. Jeżeli na pierwszym miejscu znajduje się cukier lub syrop glukozowo-fruktozowy, oznacza to, że jest go więcej niż pozostałych składników.

Opakowanie jest stworzone po to by produkt się dobrze sprzedał. Dlatego nie warto oceniać żywności jedynie po kolorze, grafice czy chwytliwym haśle. Zamiast tego warto sprawdzić co znajduje się w samym produkcie – przede wszystkim zajrzeć do składu i tabeli wartości odżywczej.

Monika Zaremba-Dragan, dietetyk dziecięcy

Alergeny

Zgodnie z przepisami UE producenci mają obowiązek wyraźnie oznaczyć składniki wywołujące najczęstsze alergie lub nietolerancje.

Do najważniejszych należą m.in.:

  • gluten,
  • mleko,
  • jaja,
  • soja,
  • orzeszki ziemne,
  • orzechy,
  • ryby,
  • skorupiaki,
  • seler,
  • gorczyca,
  • sezam,
  • łubin,
  • dwutlenek siarki i siarczyny,
  • mięczaki.

Pełny wykaz substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji znajduje się w załączniku II do Rozporządzenia (UE) nr 1169/2011.

Najczęściej alergeny są zapisane pogrubioną czcionką lub wyróżnione innym krojem pisma.

Jakie informacje zawierają etykiety produktów?

Obowiązkowe etykiety produktów muszą zawierać określone informacje.

Do najważniejszych należą:

  • nazwa środka spożywczego,
  • wykaz składników, w tym wyraźnie oznaczone alergeny, które mogą wywoływać alergię lub nietolerancję
  • masa lub objętość netto,
  • termin przydatności do spożycia albo data minimalnej trwałości,
  • szczególne warunki przechowywania,
  • dane producenta lub podmiotu odpowiedzialnego za produkt,
  • kraj lub miejsce pochodzenia (w przypadkach określonych przepisami),
  • tabela wartości odżywczej.

Dzięki tym informacjom konsument może porównać podobne produkty i wybrać ten najlepiej odpowiadający jego potrzebom.

Oznaczenia na produktach spożywczych – co oznaczają?

Oznaczenia na produktach spożywczych pomagają prawidłowo interpretować informacje znajdujące się na opakowaniu.

Najczęściej spotykane oznaczenia to:

  • „Należy spożyć do”

Termin ten dotyczy produktów szybko psujących się, takich jak mięso, ryby czy świeże produkty mleczne. Po upływie wskazanej daty produkt może stanowić zagrożenie dla zdrowia.

  • „Najlepiej spożyć przed”

Data minimalnej trwałości oznacza, że po jej upływie produkt może stopniowo tracić swoje właściwości, np. smak lub konsystencję, ale nie musi być niebezpieczny dla zdrowia, jeśli był właściwie przechowywany.

  • Masa netto

Informuje o ilości produktu znajdującego się w opakowaniu bez uwzględniania masy opakowania.

  • Numer partii

Umożliwia identyfikację produktu w przypadku konieczności jego wycofania z rynku.

  • Wartość odżywcza

Tabela wartości odżywczej przedstawia zawartość:

  • energii,
  • tłuszczu,
  • kwasów tłuszczowych nasyconych,
  • węglowodanów,
  • cukrów,
  • białka,
  • soli,

podaje się w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml produktu. Dodatkowo tabela może zawierać informacje o zawartości m.in. kwasów tłuszczowych jednonienasyconych i wielonienasyconych, błonnika, skrobi oraz wybranych witamin i składników mineralnych.

Oznaczenia na etykietach produktów spożywczych – jak pomagają podejmować świadome decyzje zakupowe?

Oznaczenia na etykietach produktów spożywczych mają ułatwić konsumentowi ocenę produktu jeszcze przed jego zakupem.Zawarte na etykiecie informacje pozwalają porównać podobne produkty i wybrać ten, który najlepiej odpowiada indywidualnym potrzebom.

Podczas zakupów warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:

  • wykaz składników – pozwala ocenić, z czego produkt został wyprodukowany i które składniki stanowią jego największą część;
  • wartość odżywczą – umożliwia porównanie zawartości energii, tłuszczu, węglowodanów, cukrów, białka i soli w różnych produktach;
  • wyróżnione alergeny – są szczególnie istotne dla osób cierpiących na alergie lub nietolerancje pokarmowe;
  • termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości – pomaga ocenić, jak długo produkt zachowuje swoje właściwości oraz kiedy jego spożycie może być niebezpieczne;
  • warunki przechowywania – ich przestrzeganie wpływa na bezpieczeństwo i jakość żywności;
  • dane producenta lub podmiotu odpowiedzialnego za produkt – umożliwiają identyfikację produktu oraz kontakt z producentem w razie pytań lub reklamacji.
Nie ma jednej, idealnej recepty na wybór dobrego produktu. Często pomocną wskazówką jest krótki i prosty skład, choć nie jest to zasada która sprawdza się zawsze. Można też korzystać z aplikacji wspierających wybory zakupowe, np. Zdrowe Zakupy. Takie narzędzia nie zastąpią samodzielnej oceny etykiety, ale mogą pomóc szybko zorientować się w składzie produktu i porównać go z innymi dostępnymi na rynku.

Monika Zaremba-Dragan, dietetyk dziecięcy

Świadome czytanie etykiet pozwala nie tylko porównywać produkty, ale również lepiej kontrolować jakość wybieranej żywności. Warto pamiętać, że atrakcyjne hasła reklamowe czy grafika na opakowaniu nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty skład produktu. To właśnie informacje zamieszczone na etykiecie są najbardziej wiarygodnym źródłem wiedzy o żywności i powinny stanowić podstawę świadomych decyzji zakupowych.

Źródła
  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności: //eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex:32011R1169

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *